Winkelwagen

Bel ons op: +31 6 289 828 34

Gratis verzending!

Mail ons op: info@ostiumhome.com

Geschiedenis deurkruk

Geschiedenis deurkruk

De geschiedenis van de deurkruk. De deurkruk is al zo oud als de beschaving zelf en door de jaren heen veel veranderd. Hieronder leest u meer.

Deurkrukken door de jaren heen

Tegenwoordig is de deurkruk niet meer weg te denken uit de meeste huishoudens. Dit was echter niet altijd zo vanzelfsprekend. De huidige vorm van het deurbeslag is eigenlijk pas sinds enkele eeuwen in gebruik en in die tijd veel veranderd. Voordat de moderne versie in gebruik genomen werd, waren er al andere vormen van sloten en deurknoppen. Wat voor soort deurbeslagen waren er vroeger en hoe ontwikkelde zich het moderne hang- en sluitwerk? In dit artikel vertellen we u meer over de geschiedenis van het deurbeslag en de ontwikkeling naar de moderne deurkruk.

Deurkrukken in de oudheid en de middeleeuwen

Egypte en de halve maan

De deurkruk is natuurlijk onlosmakelijk verbonden met het gebruik van deuren. Objecten (zoals een dierenhuid) om een ingang af te dekken gebruikte men al vroeg, ver voor de geschreven geschiedenis. De oudste bronnen van het gebruik van deuren zoals wij ze kennen, stammen uit het Assyrische rijk (hedendaags Irak) en het oude Egypte. Dat geldt ook voor het gebruik van sloten en deurbeslagen. Deze deuren werden vooral gebruikt in tombes en fungeerde waarschijnlijk als figuurlijke deur naar de onderwereld. De deurbeslagen bestonden vooral uit ringen die aan de deur bevestigd waren. Tegenwoordig treffen we zulke ringen nog wel eens bij een oude poort of schuurdeur. Ook de oudste met ‘sleutel’ verstelbare sloten komen uit het oude Egypte en Mesopotamië. 

 

Rome

De Romeinen namen het gebruik van deuren een stap verder. Zowel in de gewone domus (huis) als bij de insulae (Romeinse appartementencomplexen) gebruikte men afsluitbare deuren. Een groot verschil met heden ten dage is dat de Romeinen ze hoofdzakelijk gebruikten voor de hoofdingang, oftewel de voordeur. De appartementen in de insulae hadden vaak geen eigen deur. Wat betreft de deurbeslagen verschilden de Romeinen weinig van de Egyptenaren. Vaak waren het ringen of hangende deurknoppen (soms met ornamenten) die ook gebruikt werden om te kloppen. De Romeinen brachten wel allerlei verbeteringen aan op de Egyptische sloten, hier leest u daar mee over. De omvang van het Romeinse rijk heeft ongetwijfeld bijgedragen aan de verspreiding van het gebruik van deuren en deurbeslagen in Europa en het Middellandse Zeegebied. 

 

Middeleeuwen

In de middeleeuwen veranderde er niet veel, zeker niet in Europa. De deurknoppen uit deze periode  kenmerkten zich vooral door de versieringen en ornamenten. In China werd rond het jaar 600 een deur uitgevonden die met voetbediening automatisch opende. Deze werd onder andere in een keizerlijke bibliotheek geïnstalleerd, maar vond weinig andere toepassingen. Ongeveer in 1200 werd door de Arabische uitvinder Al Jazari een vergelijkbare techniek ontwikkeld voor poortdeuren, voor bijvoorbeeld kastelen. De grote veranderingen kwamen pas in de 17e eeuw, ook wel de vroegmoderne periode genoemd. De deurkruk ging kwam in een nieuwe fase van zijn lange geschiedenis.

Ring hendel

De vroegmoderne deurkruk

Nieuwe deurklinken

Vanaf halverwege de 17e eeuw nam de geschiedenis van de deurkruk een nieuwe wending. Men begon toen in Europa met het maken van smeedijzeren deurklinken. Met nadruk op het woord ‘klink’. In ons artikel: “het verschil tussen een deurkruk en een deurklink,” leest u hier meer over. Kort gezegd gebruikte men een deurklink zowel om de deur te bedienen als hem op slot te zetten. Na verloop van tijd ging men ook gietijzeren deurklinken produceren. In eerste instantie werd de zogenaamde ‘Suffolk’ klink ontworpen. Deze zien we tegenwoordig veel terug op hekken en schuurdeuren. Later kwam daar de ‘Norfolk’ klink bij. Dit was een deurklink met een handvat en soort hendel of knop aan de bovenkant waarmee de deur uit het slot gehaald kon worden. 

De ‘Suffolk’ deurklink met ornamenten                              De ‘Norfolk’ deurklink

Luxe deurkrukken

Verder zag West-Europa in deze periode een enorme toename van de welvaart. De nieuwe rijken pronkten graag met hun weelde. Dit was onder andere terug te zien in de luxueuze manier waarop ze hun huizen inrichtten. De deurkrukken werden steeds rijkelijker versierd en namen in aantal toe. Doordat het vermogen toenam kon men grotere huizen veroorloven met meerdere kamers met verschillende functies. Deze nieuwe ruimtes kregen ook een eigen deur met het nodige deurbeslag en vaak zelfs een slot. De deurkruk werd voor de bovenlaag van de Europese bevolking een statussymbool. Wie zoveel geld besteedde aan een deurknop, moest immers wel heel rijk zijn. Het beste voorbeeld hiervan is waarschijnlijk het bekende paleis in Versailles, waar alle deurknoppen uitgebreid gedecoreerd zijn. Deze trend zette zich door tot het begin van de 19e eeuw.

Gouden deurbeslag in Versailles

Industriële deurklinken

Met de komst van de industriële revolutie in de 18e eeuw werd de productie van deurkrukken steeds goedkoper en minder arbeidsintensief. Hierdoor werden ze beschikbaar voor een breder publiek en nam de productie enorm toe. Daarnaast zorgden de nieuwe productietechnieken voor meer mogelijkheden met betrekking tot versiering. Er werden steeds meer verschillende modellen en ornamenten ontwikkeld, nu ook voor de minder rijke bevolkingsgroepen. Het insteekslot mechanisme werd voortaan ook toegepast op deurkrukken, waardoor de deurhendel zoals we hem nu kennen zijn intrede deed.

De industriële revolutie had een grote invloed op de ontwikkeling en het gebruik van deurbeslagen, maar borduurde in het begin vooral voort op de trends van de 17e eeuw. Vanaf omstreeks 1900 veranderde het denken over de deurbeslagen en ontstond er een nieuwe trend. 

De moderne deurkruk

De design deurkruk

Vanaf de 20e eeuw kregen architecten en designers steeds meer interesse in deurkrukken als onderdeel van hun uitgebreide visie op inrichting van de woonruimte. Esthetiek vervulde blijvend een belangrijke rol, maar de uitvoering veranderde. In tegenstelling tot de uitgebreid versierde deurkrukken van de 17e, 18e en 19e eeuw, hadden de nieuwe deurkrukken een meer strak en industrieel karakter. Ze waren niet meer zo bombastisch als hun voorgangers, maar hadden juist een eenvoudig en elegant voorkomen. Er is een nauwe band tussen de design deurkrukken (en andere design producten zoals meubels) en de kunststromingen van de 19e eeuw, zoals de ‘Art deco’ en het Duitse ‘Bauhaus’. U leest hier meer over in ons artikel over design deurbeslagen. Naast esthetiek waren de productiekosten en functionaliteit de belangrijkste drijfveren van de nieuwe deurkruk productie. Veel van deze design deurkrukken worden zelfs vandaag nog geproduceerd. 

Art deco deurkruk uit de jaren 1920

 

Nieuwe uitvindingen

Naast de opkomst van design deurbeslagen werden er ook nieuwe uitvindingen gedaan op het gebied van slotmechanismen. In 1923 werd er een nieuw slotmechanisme bedacht door Walter Schlage, een Duits-Amerikaanse uitvinder. Dit geboorde cilinderslot was een verbetering van het gewone cilinderslot; een eenvoudigere maar betere variant van het eeuwenoude insteekslot. De laatstgenoemde gebruiken we in Europa nog altijd als slot, maar het mechanisme van Schlage gebruiken we voor de deurkruk zelf.

Sinds het einde van de 20e eeuw en het begin van de 21e eeuw vinden er een aantal nieuwe ontwikkelingen plaats, vooral in publieke ruimtes. Technologie, alsook hygiëne spelen hierbij een belangrijke rol. Automatische deuren die openen aan de hand van een sensor zijn inmiddels een bekend gezicht. Maar ook deurbeslagen waarbij men de deur kan openen met de voorarm of zelfs met de voeten, worden steeds vaker toegepast. 

 

De deurkruk vindt zijn oorsprong in de oudheid en heeft allerlei ontwikkelingen doorgemaakt. De wereld veranderde en het gebruik van deurbeslagen veranderde mee. Zelfs vandaag worden er nieuwe deurbeslagen bedacht om de functionaliteit aan de snel veranderende maatschappij te laten voldoen. De deurkruk heeft een flinke geschiedenis achter de rug en zal ook in de toekomst haar plek in ons dagelijks leven hebben.

Gratis verzending

14 dagen retourneren

Niet goed? Geld terug

Snelle levertijd

Morgen al in huis

100% veilig betalen

PayPal / iDEAL